Pewnej Zimowej Nocy Simon Sebag Montefiore

/WYDAWNICTWO MAGNUM/ 

Powieść Simona Sebaga Montefiore Pewnej zimowej nocy (znana także pod tytułem Serafima. Pewnej zimowej nocy) to niezwykle klimatyczna, porywająca i pełna dramatyzmu opowieść, łącząca w sobie cechy thrillera politycznego, wielkiego romansu oraz przejmującej kroniki historycznej.

Lektura tej pozycji wywołuje w czytelniku przede wszystkim poczucie pełnego zanurzenia w dusznej, wręcz paranoicznej atmosferze moskiewskiej rzeczywistości z 1945 roku. Montefiore, czerpiąc ze swojej ogromnej wiedzy historyka i sowietologa, snuje intrygę wokół tragicznego strzału na Moście Kamiennym, w którym ginie dwójka nastolatków z elitarnych rodzin. Punkt wyjścia, oparty na autentycznych wydarzeniach, staje się pretekstem do rozkręcenia gwałtownej machiny śledztwa, w którą wplątane zostają nie tylko dzieci partyjnej nomenklatury, ale i ich potężni, trzęsący Kremlem rodzice.

To, co najbardziej uderza podczas czytania, to niezwykła wyrazistość, z jaką autor odmalowuje zderzenie młodzieńczej naiwności, romantyzmu i poezji z potworną, zimną i bezlitosną machiną stalinowskiego aparatu bezpieczeństwa. Z perspektywy odbiorcy fascynujące — i zarazem przejmujące — jest obserwowanie, jak młodzież zainspirowana Puszkinem i romantyczną wizją miłości zderza się z brutalną rzeczywistością przesłuchań na Łubiance, gdzie każdy wiersz, gest czy uczucie mogą zostać uznane za spisek przeciwko władzy radzieckiej.

Głębokie wrażenie robi również mistrzowskie oddanie realiów życia stalinowskich elit. Montefiore bezbłędnie ukazuje podwójne życie partyjnej wierchuszki, w którym luksus, eleganckie przyjęcia i dostęp do dóbr mieszają się ze stałym, paraliżującym strachem przed łaską lub niełaską Stalina. Każda postać w tej powieści — od młodocianych więźniów po wysoko postawionych dygnitarzy — balansuje na cienkiej granicy między przetrwaniem a zagładą.

Refleksja, która pozostaje po odłożeniu tego tomu, dotyczy niezwykłej siły ludzkich uczuć, zdolnych przetrwać nawet w najciemniejszych czasach. Pewnej zimowej nocy to nie tylko znakomicie udokumentowana, pełna napięcia powieść historyczna, ale również wzruszająca i głęboko ludzka opowieść o miłości, lojalności, zdradzie oraz cenie, jaką płaci się za zachowanie godności w świecie absolutnego zniewolenia. To pozycja, która trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej strony i na długo zapada w pamięci.