Aleja tajemnic John Irving

Powieść Johna Irvinga Aleja tajemnic to niezwykle kunsztowna, nostalgicznym tonem podszyta i pełna właściwej autorowi groteski opowieść o pamięci, przeznaczeniu oraz sile więzi, które kształtują nas na całe życie.

Lektura tej pozycji wywołuje w czytelniku przede wszystkim poczucie zanurzenia w wielowarstwowym, płynnie tkanym świecie, gdzie granica między teraźniejszością a wspomnieniami zaciera się w niemal hipnotyzujący sposób. Irving prowadzi dwutorową narrację: śledzimy starzejącego się, kulejącego pisarza Juana Diego podczas jego podróży na Filipiny, a zarazem powracamy do jego dzieciństwa spędzonego na meksykańskim wysypisku śmieci w Oaxaca wraz z wybitnie uzdolnioną, czytającą w myślach siostrą Lupe. Z perspektywy odbiorcy niesamowite jest to, jak powracające senne widziadła i wspomnienia bohatera stają się równie realne, co jego bieżąca podróż.

To, co najbardziej uderza podczas czytania, to obecność wszystkich charakterystycznych dla Irvinga motywów, zaserwowanych z dojrzałą, nieco refleksyjną maestrią. Mamy tu wyrzutków społecznych, ekscentrycznych jezuitów, meksykańskie prostytutki o wielkich sercach, cyrkowe rekwizyty oraz wszechobecne pytania o wiarę i przypadek. Autor z godną podziwu czułością przygląda się postaciom żyjącym na marginesie, przekuwając trudne, tragiczne warunki ich egzystencji w opowieść pełną czarnego humoru, niezwykłego ciepła i głębokiej empatii.

Głębokie wrażenie robi również sposób, w jaki Irving bada sam proces tworzenia oraz wpływ dziecięcych traum i fascynacji na późniejszą wyobraźnię artysty. Relacja między Juanem Diego a jego siostrą Lupe stanowi emocjonalne serce tej książki — pełne wzruszającej troski, nietypowego porozumienia i nieuchronnego tragizmu, który wisi nad ich losami od samego początku.

Refleksja, która pozostaje po odłożeniu tego tomu, dotyczy faktu, że nigdy tak naprawdę nie uciekamy od swojego dzieciństwa, a przeszłość kształtuje każdy nasz krok, niezależnie od tego, jak daleko ujdziemy. Aleja tajemnic to nie tylko znakomicie napisana, dająca ogromną radość z czytania powieść obyczajowa, ale także wzruszające, słodko-gorzkie studium starzenia się, utraty i przeznaczenia. Dla każdego ceniącego prozę pełną nieskrępowanej wyobraźni, barwnych bohaterów i refleksyjnego nastroju, dzieło Irvinga pozostaje pozycją niezwykle wartościową i na długo zapadającą w pamięć.