Sześć miesięcy w 1945. Roosevelt, Stalin, Churchill, Truman. Od wojny światowej do zimnej wojny Michael Dobbs

/MAGNUM/ 

Książka Michaela Dobbsa Sześć miesięcy w 1945. Roosevelt, Stalin, Churchill, Truman. Od wojny światowej do zimnej wojny to porywająca, mistrzowsko skrojona opowieść o kluczowym półroczu, w którym ważyły się losy powojennego świata i kształtował nowy porządek geopolityczny.

Lektura tej pozycji wywołuje w czytelniku przede wszystkim poczucie uczestniczenia w niezwykle napiętym, dyplomatycznym dramacie, w którym każda decyzja, niedomówienie czy gest wielkich przywódców miały dalekosiężne konsekwencje dla milionów ludzi. Dobbs prowadzi nas precyzyjnie od konferencji w Jałcie w lutym 1945 roku, przez klęskę III Rzeszy, aż po lipcowe spotkanie w Poczdamie i tragiczny finał w postaci zrzucenia bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki.

To, co najbardziej uderza podczas czytania, to rzadka umiejętność autora do łączenia skomplikowanych procesów dyplomatycznych z niezwykle plastycznym portretem psychologicznym głównych aktorów tego spektaklu. Z perspektywy odbiorcy fascynujące jest obserwowanie starcia gigantów: schorowanego i szukającego porozumienia Roosevelta, bezwzględnego, wyrachowanego Stalina, coraz bardziej odosobnionego i sfrustrowanego Churchilla oraz rzuconego nagle na głęboką wodę Trumana, który musiał błyskawicznie wejść w rolę przywódcy wolnego świata.

Głębokie wrażenie robi również sprawność, z jaką Dobbs ukazuje stopniowe pękanie antyhitlerowskiej koalicji. Autor nie pisze chłodnego, podręcznikowego wywodu, lecz z dziennikarskim zacięciem wyłapuje drobne detale, atmosferę kulis, zmęczenie oraz rosnącą nieufność między niedawnymi sojusznikami, z których na wygranej pozycji wychodzi konsekwentny i cyniczny radziecki dyktator.

Refleksja, która pozostaje po odłożeniu tej książki, dotyczy kruchości pokojowych ładów budowanych na politycznym pragmatyzmie i iluzjach. Sześć miesięcy w 1945 to nie tylko rewelacyjnie udokumentowany zapis historycznego przełomu, ale też gorzka lekcja o tym, jak łatwo powojenny entuzjazm i nadzieje na trwały pokój ustąpiły miejsca mrocznemu cieniowi zimnej wojny. Dla każdego, kto chce zrozumieć, jak narodził się podzielony świat drugiej połowy XX wieku, praca Michaela Dobbsa jest pozycją absolutnie porywającą i niezmiernie wartościową.