Napoleon, Aleksander i Europa 1806–1812 Oleg Sokołow

/NAPOLEON V/

Napoleon, Aleksander i Europa 1806–1812 Olega Sokołowa to monumentalna, oszałamiająca szczegółowością i precyzją praca historyczna, która rzuca całkowicie nowe światło na kulisy konfliktu rozrywającego XIX-wieczną Europę. Autor – uznany (choć kontrowersyjny w życiu prywatnym) znawca epoki napoleońskiej – stawia odważne tezy i z niezwykłą swobodą rozbija narosłe przez dekady mitologie wokół relacji dwóch ówczesnych mocarstw: Francji i Imperium Rosyjskiego.

Największe wrażenie w trakcie lektury robi niesamowity rygor źródłowy oraz rozmach, z jakim Sokołow analizuje dyplomatyczną i militarną grę pomiędzy Napoleonem Bonaparte a carem Aleksandrem I. Zamiast powielać utarte schematy o „nieuniknionej agresji” czy jednowymiarowych ambicjach politycznych, autor skrupulatnie rekonstruuje listy, depesze i tajne protokoły, obnażając kulisy pokoju w Tylży oraz przyczyny jego powolnego upadku. Z wielką wnikliwością ukazano tu starcia interesów gospodarczych, problem blokady kontynentalnej oraz kwestię sporną, jaką dla obu władców była sprawa polska i Księstwo Warszawskie.

Książka zachwyca również plastycznością opisu. Sokołow z równą sprawnością prowadzi czytelnika przez duszne gabinety dyplomatów, co przez krwawe pola bitew pod Eylau, Friedlandem czy Wagram. Styl jest mięsisty, żywy i pozbawiony suchego, akademickiego zacięcia, dzięki czemu wielostronicowe analizy ruchów wojsk i niuansów dyplomacji czyta się z zapartym tchem, niemal jak najlepszy dramat polityczny.

Dla mnie była to lektura niezwykle wartościowa, otwierająca oczy i zmuszająca do rewidowania wielu utartych poglądów na historię wojen napoleońskich. Napoleon, Aleksander i Europa 1806–1812 to bez wątpienia fascynujące, głębokie i obowiązkowe dzieło dla każdego pasjonata XIX wieku, historii wojskowości i wielkiej geopolityki.