Czerwona zima Cameron Sullivan

 

„Czerwona Zima” Camerona Sullivana to powieść, która już od pierwszych stron pokazuje, że nie będzie typowym mrocznym fantasy. Owszem, pojawiają się tu potwory i motywy nadprzyrodzone, ale autor znacznie większy nacisk kładzie na ludzi, ich wybory oraz świat, w którym przyszło im żyć. To historia, w której groza rodzi się nie tylko z obecności bestii, lecz także z narastającego strachu, fanatyzmu i przemocy.

Punktem wyjścia jest legenda Bestii z Gévaudan, jednak szybko okazuje się, że to zaledwie jedna z warstw tej opowieści. Akcja rozgrywa się we Francji u schyłku XVIII wieku, w okresie poprzedzającym rewolucję. To kraj pełen biedy, napięć społecznych i religijnego fanatyzmu. Bardzo spodobało mi się to, że Sullivan nie traktuje historii jedynie jako tła. Wręcz przeciwnie – wydarzenia historyczne doskonale współgrają z elementami fantastycznymi i sprawiają, że trudno oddzielić prawdziwe okrucieństwo od tego nadprzyrodzonego.

Głównym bohaterem jest profesor Sebastian Grave – doświadczony łowca potworów, który niewiele ma wspólnego z klasycznym bohaterem fantasy. To człowiek zmęczony, cyniczny i naznaczony własną przeszłością. Dodatkowo nosi w sobie demona imieniem Sarmodel, który nieustannie wpływa na jego myśli i decyzje. Im dłużej śledziłem losy Sebastiana, tym częściej zastanawiałem się, gdzie kończy się jego własna wola, a gdzie zaczyna wpływ mrocznej istoty. To właśnie ten wewnętrzny konflikt wydał mi się jednym z najciekawszych elementów całej książki.

Duże znaczenie ma również powrót Sebastiana do Gévaudan oraz ponowne otwarcie sprawy bestii, którą przed laty uznano za pokonaną. Równolegle autor rozwija relację bohatera z jego dawnym kochankiem, Antoine'em. Nie jest to jednak klasyczny wątek romantyczny. Bardziej przypomina historię dwojga ludzi połączonych wspólną przeszłością, bólem i doświadczeniami, od których żaden z nich nie potrafi całkowicie się uwolnić. Dzięki temu bohaterowie wydają się bardziej wiarygodni, a ich relacja dobrze wpisuje się w ciężki, melancholijny klimat powieści.

Bardzo mocno wybrzmiewa również obraz samej Francji. To świat pełen głodu, nierówności i narastającej przemocy. Czytając kolejne rozdziały, miałem wrażenie, że Sullivan pokazuje dwie różne bestie. Jedna kryje się w lasach i legendach, druga natomiast rodzi się w ludziach – z nienawiści, strachu, fanatyzmu i chęci zdobycia władzy. To właśnie ten drugi obraz zrobił na mnie największe wrażenie.

Narracja prowadzona jest spokojnym tempem. Autor nie stawia na nieustanną akcję, lecz stopniowo odsłania kolejne elementy historii poprzez dialogi, wspomnienia i wydarzenia z różnych okresów. Chwilami wymaga to większego skupienia, ponieważ przeskoki między liniami czasowymi potrafią być mylące. Nie uznałem tego jednak za wadę – raczej za element, który sprawia, że świat przedstawiony wydaje się bardziej złożony.

Po zakończeniu lektury najbardziej pozostało mi w pamięci pytanie o to, czym właściwie jest potwór. Czy naprawdę są nim tylko nadprzyrodzone istoty, czy może znacznie groźniejsi bywają ludzie, którzy potrafią usprawiedliwić własne okrucieństwo? To właśnie ta refleksja sprawiła, że o książce myślałem jeszcze długo po przeczytaniu ostatniej strony.

„Czerwona Zima” nie jest powieścią dla każdego. To książka wymagająca cierpliwości i skupienia, bardziej nastawiona na budowanie atmosfery niż widowiskową akcję. Jeśli jednak ktoś lubi mroczne fantasy osadzone w historycznych realiach, niejednoznacznych bohaterów i historie, które skłaniają do refleksji, zdecydowanie warto po nią sięgnąć.